Ontwerp

DSC_5151

Samenvatting
De villa in Driebergen betreft een gemeentelijk monument uit het begin van de vorige eeuw. De opdrachtgevers kochten de woning van de gemeente met de ambitie om het huis duurzaam te renoveren. Samen met OPAi (RAU Amsterdam) werd een plan neergelegd om het eerste energieneutrale monument van Nederland te realiseren: een huis dat door middel van hoogwaardige installaties in zijn eigen energiebehoefte voorziet. Binnen het energetische concept wordt het huis geïsoleerd met natuurlijke materialen zoals, rietmatten en vlas. De oude houten kozijnen van de villa blijven gehandhaafd en worden voorzien van isolerende achterzetbeglazing. Zecc Architecten zal het energetische concept in het bestaande monument integreren en de villa aanpassen naar de wensen van zijn toekomstige bewoners. Zo wordt met een nieuwe aanbouw aan de achterzijde de relatie met de tuin versterkt en opent het huis zich naar de groene omgeving.

DSC_5095

Monumentale waarde
In de villa aan de Diederichslaan 12 heeft de tijd nagenoeg stilgestaan. Van de buitenkant heeft het huis bijna iets mysterieus door de grote bomen op de achtergrond en het achterstallig onderhoud. Het huis heeft een stevig front naar de straat en oogt groter dat het in werkelijkheid is. Eenmaal binnen stap je bijna honderd jaar terug in de tijd. Alle originele elementen zijn nog aanwezig en in gave toestand. Slechts een dunne laag verf bedekt de mooie houten lijsten en profileringen. Oude glazen ventilatie-lamellen zorgen nog steeds voor de nodige frisse lucht. De radiatoren verraden echter een verandering in tijd; de aanwezige schouwen zijn in onbruik geraakt. Bij deze duurzame renovatie zal de verwarming van het huis opnieuw veranderen: leidingen in wanden en vloeren zullen het huis straks op een lage temperatuur verwarmen. Bij alle nieuwe installaties en bouwkundige toevoegingen wordt rekening gehouden met de omkeerbaarheid. Bij veranderend inzicht in de toekomst kan het huis weer worden teruggebracht in de oorspronkelijke staat. De toevoegingen zullen duidelijk afleesbaar worden gemaakt in materiaal en details. Zo onstaat er een mooie historische gelaagdheid in het huis.

impressie maatregelen

Vertaling energetisch concept en inpassing in het monument.
De hoogwaardige installatie wordt in de nieuwe kelder onder de vernieuwde aanbouw geplaatst. Als metafoor gebruiken wij het infuus dat is verbonden met het monument: de oude villa wordt ‘gevoed’ met nieuwe energie. De zonnepanelen worden ondanks bezwaren van de monumentencommissie op het achterdak van de villa geplaatst. Alleen met deze panelen kan de ambitie voor een energieneutraal monument worden behaald. Ze vallen gelukkig geheel uit het zicht en zorgen samen met collectoren op het dak van de nieuwe aanbouw voor de nodige elektriciteit.

achtergevel

Materialisering
De statige gevels van de villa worden aan de binnenzijde voorzien van houtvezelplaten, leemstuc, wandverwarming en isolerende achterzetbeglazing. Aan de achterzijde van de villa is ervoor gekozen om de buitenkant te isoleren en zo de waardevolle monumentale details in het trappenhuis te sparen. Door de voorzetbeglazing hier iets groter te maken dan het oude houten kozijn blijft een stukje metselwerk zichtbaar van de oorspronkelijke gevel. De nieuwe isolatielaag wordt hiermee visueel losgehouden van het monument. De houten kapconstructie wordt geïsoleerd met hennepwol. Er worden steeds natuurlijke ‘ademende’ materialen toegepast die het huis niet doen ‘verstikken’. Zo wordt ondermeer voorkomen dat door condensvorming balkkoppen kunnen gaan rotten. Deze methode van na-isolatie wordt veel toegepast bij vakwerkhuizen in Zuid-Nederland en Duitsland. Er wordt bij de isolatie en de extra beglazing veel aandacht besteed aan het behoud van de oorspronkelijke detaillering en de omkeerbaarheid van nieuwe ingrepen. De toevoegingen worden afleesbaar gemaakt in verschillende bouwkundige ‘lagen’. Dit geeft het plan straks tot op detailniveau een heldere historisch-architectonische gelaagdheid.

Begane grond

Indeling hoofdhuis en nieuwe aanbouw
Het hoofdhuis blijft qua indeling nagenoeg in oude staat: een gang aan de achterzijde met mooie statige kamers die zich naar de straat richten. Door de dichte gangzone mist het huis echter een goede verbinding met de tuin. Een kleine keuken en een later aangebouwde uitbouw belemmeren de relatie tussen woonkamer en tuin. De uitbouw is van slechte bouwkundige staat en monumentaal van beperkte waarde. De opdrachtgevers wilden graag een ruime keuken en lichte eetkamer met zicht op de tuin. Juist deze functies vormen in het nieuwe plan de schakel tussen woonkamer en tuin. Met een nieuwe aanbouw wordt de hoek van het monument opengemaakt en komen oud en nieuw bij elkaar. De nieuwe geïsoleerde achtergevel vormt qua stijl één geheel met de aanbouw, waardoor de villa meerdere gezichten krijgt. Overgaand van traditioneel aan de voorzijde naar modern aan de achterzijde. De afwerking van de nieuwe gevels is pleisterwerk met vergruisde bakstenen uit de bestaande, te slopen uitbouw. as best practice

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *